Cẩm Nang Sử Dụng Và Bảo Dưỡng Xe Điện Toàn Tập

Chào cả nhà, lại là Smile đây! Những ngày tháng 5 này, thời tiết Hồ Chí Minh bắt đầu chuyển sang mùa mưa rào bất chợt. Đứng ở cửa hàng Smile nhìn ra đường, thấy nhiều anh chị và các bạn học sinh hì hục dắt bộ những chiếc xe điện chết máy giữa cơn mưa ngập, Smile thực sự thấy rất xót.

Trong suốt thời gian làm nghề, từ lúc còn là nhân viên vận hành trên các sàn thương mại điện tử cho đến khi gắn bó trực tiếp với những chiếc xe điện, Smile nhận ra một điều: 90% hư hỏng của xe điện không đến từ lỗi nhà sản xuất, mà đến từ thói quen sử dụng sai lầm của chính chúng ta. Rất nhiều người sẵn sàng bỏ ra mười mấy, hai mươi triệu để mua một chiếc xe máy điện thật đẹp, nhưng lại chưa từng dành ra 15 phút để tìm hiểu xem chiếc xe ấy cần được chăm sóc như thế nào. Mọi người cứ mặc định xe điện là "cắm sạc rồi chạy", không cần bảo dưỡng rườm rà như xe xăng. Đây là một tư duy cực kỳ tai hại, biến chiếc xe xịn của bạn thành một "cỗ máy ngốn tiền" sửa chữa chỉ sau vỏn vẹn một năm sử dụng.

Hôm nay, Smile quyết định dành thời gian viết một bài cẩm nang "rút ruột rút gan", tổng hợp tất tần tật những kinh nghiệm xương máu nhất về cách sử dụng, chăm sóc và bảo quản xe điện. Dù bạn đang chạy xe đạp điện nhỏ gọn hay xe máy điện cao cấp, chỉ cần áp dụng đúng những nguyên tắc này, Smile cam đoan chiếc xe của bạn đi lâu vẫn lướt êm ái, bền bỉ như vừa đập hộp!

Trái Tim Của Xe Điện: Nghệ Thuật Chăm Sóc Bình Ắc Quy Và Pin Chống Chai Phồng

Nếu động cơ là đôi chân thì bình ắc quy (hoặc pin) chính là trái tim bơm máu cho toàn bộ chiếc xe hoạt động. Đây cũng là bộ phận đắt đỏ nhất khi cần thay thế. Để "trái tim" này luôn khỏe mạnh, bạn bắt buộc phải nằm lòng những nguyên tắc sạc sau:

Nguyên tắc "Không sạc nóng, không chạy kiệt": Rất nhiều ba mẹ có thói quen đi làm, đi chợ về giữa trưa nắng gắt, xót xe hết điện nên cắm sạc ngay lập tức. Hãy dừng ngay hành động này lại! Khi vừa vận hành xong, hoặc khi xe vừa phơi nắng ngoài đường về, nhiệt độ bên trong bình ắc quy đang cực kỳ cao. Nếu cắm sạc ngay, dòng điện nạp vào sẽ sinh thêm nhiệt, gây ra hiện tượng phồng rộp bình (chai bình). Hãy để xe nghỉ ngơi khoảng 30 đến 45 phút cho bình nguội bớt rồi mới cắm sạc.

Ngược lại, khi chạy xe, đừng bao giờ để kim đồng hồ báo pin tụt xuống vạch đỏ cuối cùng (kiệt 0% pin) rồi mới lôi đi sạc. Việc ép ắc quy xả điện cạn kiệt sẽ phá vỡ các tế bào lưu trữ bên trong, làm giảm tuổi thọ rất nhanh. Thời điểm vàng để sạc là khi xe còn khoảng 20% - 30% dung lượng (còn khoảng 1-2 vạch điện).

Chọn sạc chính hãng và không sạc "nhồi": Sử dụng cục sạc trôi nổi, rẻ tiền trên mạng là cách nhanh nhất để "giết chết" dàn ắc quy của bạn, thậm chí gây ra các vụ chập cháy thương tâm. Sạc chuẩn hãng luôn có bộ tụ điện tốt và chip ngắt dòng an toàn. Tuy nhiên, dù sạc xịn đến đâu, bạn cũng không nên cắm sạc qua đêm liên tục mà không có ổ cắm hẹn giờ. Sạc đầy (đèn báo xanh) thì nên rút ra, đừng để sạc ngâm dòng điện suốt nhiều giờ liền.

2. Nỗi Oan Của Xe Điện Khi Phải "Cõng" Đồ Nặng Vượt Quá Tải Trọng

Quay lại với câu hỏi mà rất nhiều khách hàng hay nhắn tin cho Smile: "Xe điện chở đồ nặng có sao không? Chị hay phải đèo hai đứa nhỏ đi học, thỉnh thoảng chở thêm mấy bao hàng nặng thì xe chịu nổi không?".

Câu trả lời phụ thuộc hoàn toàn vào giới hạn tải trọng xe điện mà bạn đang sở hữu. Như Smile từng tư vấn trong việc lựa chọn xe, xe đạp điện cỡ nhỏ có tải trọng an toàn khoảng 100 - 130kg. Nếu bạn đi xe này, việc chở một người lớn và một trẻ em là vừa vặn. Nhưng nếu bạn dùng nó để đèo hai người lớn to con, cộng thêm balo đồ đạc nặng nề, chiếc xe sẽ ngay lập tức "kêu cứu".

Khi xe bị quá tải, động cơ điện ở bánh sau phải gồng mình hoạt động với công suất tối đa (200%) để kéo thân xe tiến về phía trước. Việc này tiêu hao một lượng điện năng khổng lồ, khiến quãng đường di chuyển được sau mỗi lần sạc bị sụt giảm không phanh. Đang đi được 70km/lần sạc có khi chỉ còn 35km. Nguy hiểm hơn, ép xe chạy quá tải liên tục làm động cơ sinh nhiệt rất cao, bộ điều tốc (IC) bị quá dòng sẽ dễ dàng bị chập cháy. Phuộc nhún (giảm xóc) liên tục bị ép hết hành trình sẽ nhanh chóng bị xì dầu, gãy xóc. Vì vậy, hãy biết thương xót chiếc xe của mình và không biến nó thành xe chở hàng chuyên dụng.

3. Rửa Xe Điện: Tưởng Dễ Chơi Mà Sai Một Ly Đi Một Dặm

Giữ xe sạch sẽ là tốt, nhưng rửa xe điện không giống như rửa cái xe đạp cơ hay xe máy xăng. Nước chính là khắc tinh số một của các linh kiện điện tử. Nhiều anh chị đem xe ra cửa hàng rửa xe máy vỉa hè, thợ cứ thế dùng vòi áp lực cao bắn xối xả thẳng vào mặt đồng hồ điện tử, cụm công tắc tay ga, và khu vực chứa IC/ắc quy. Hậu quả là sau khi rửa xong, bật khóa điện không lên, đèn chớp nháy loạn xạ, tay ga bị chập tự chạy vọt đi cực kỳ nguy hiểm.

Cách rửa xe điện chuẩn chỉnh:

Dùng vòi nước gia đình với áp lực nhẹ nhàng để dội rửa dàn áo nhựa và hai bánh xe.
Khu vực mặt đồng hồ, ổ khóa, công tắc: Tuyệt đối không xịt nước trực tiếp. Hãy dùng khăn ẩm đã vắt kiệt nước để lau sạch bụi bẩn, sau đó lau lại bằng khăn khô.
Cụm động cơ ở bánh sau: Có thể rửa bằng xà phòng, nhưng tránh xịt vòi nước áp lực cao thẳng vào trục bánh xe (nơi có dây điện đi vào), vì nước có thể luồn qua phớt cao su làm rỉ sét cuộn lõi đồng bên trong motor.
Sau khi rửa xong, hãy để xe khô ráo hoặc dùng vòi xì hơi xịt sạch nước đọng ở các rắc cắm trước khi cắm chìa khóa khởi động.

4. Đi Xe Điện Mùa Mưa Ngập: Bí Kíp Sinh Tồn Cho Xế Cưng

Đặc sản của đường phố Việt Nam vào mùa mưa là ngập lụt. Dù nhiều dòng xe máy điện hiện đại (giống mẫu Takashi Mono Pro tại Xe Điện Smile) được trang bị tiêu chuẩn chống nước IP67, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn được phép đem xe làm "tàu ngầm".

Tham khảo thêm TẠI ĐÂY

Khi bắt buộc phải lội nước, hãy quan sát mức nước. Tuyệt đối không đi vào vùng nước ngập vượt quá nửa bánh xe (chạm đến khu vực chứa ắc quy hoặc chạm gầm để chân). Khi lội nước, hãy giữ đều tay ga với tốc độ chậm, không thốc ga mạnh.

Nếu xui rủi xe bị tắt máy giữa vùng ngập, tuyệt đối không được cố gắng vặn tay ga hay bật tắt chìa khóa liên tục. Việc làm này sẽ gây chập đoản mạch toàn bộ hệ thống điện, phá hỏng IC và ắc quy ngay lập tức. Hãy rút chìa khóa, dắt bộ chiếc xe qua khỏi vùng ngập. Sau đó, mang ngay xe đến các cửa hàng như Smile để thợ tháo dàn áo, sấy khô các giắc cắm điện, tra lại mỡ bò vào vòng bi trục bánh trước khi vòng bi bị rỉ sét do ngâm nước.

5. Áp Suất Lốp Và Hệ Thống Phanh: Đừng Để Mất Bò Mới Lo Làm Chuồng

Rất nhiều khách hàng than phiền dạo này xe chạy ỳ ạch, mau hết điện mà không biết nguyên nhân do đâu. Smile thường chỉ cần dùng tay nắn thử lốp xe là bắt đúng bệnh: Lốp xe quá non hơi!

Khi lốp non, diện tích ma sát giữa bánh xe và mặt đường tăng lên gấp đôi. Động cơ phải hao tổn sức lực cực lớn để vượt qua lực cản này. Chỉ cần duy trì thói quen kiểm tra và bơm lốp đúng áp suất (khoảng 2.5 - 2.8 kg/cm3 tùy loại xe), bạn đã giúp chiếc xe tiết kiệm đến 15% lượng điện tiêu thụ và chạy lướt hơn hẳn.

Về hệ thống phanh, đây là vấn đề sống còn liên quan đến an toàn giao thông. Má phanh xe điện sẽ mòn đi theo thời gian, đặc biệt là vào mùa mưa khi cát bụi bám vào nhiều. Nếu bóp phanh thấy sâu, có tiếng rít két két chói tai, nghĩa là lớp phíp ma sát đã mòn hết tới phần kim loại. Bạn cần phải thay má phanh ngay lập tức với chi phí chỉ vài chục nghìn đồng. Đừng cố chấp chạy tiếp, chiếc đĩa phanh trị giá hàng trăm nghìn đồng của bạn sẽ bị cào xước, cong vênh không thể phục hồi.

6. Kẻ Thù Giấu Mặt Bị Bỏ Quên: Chuột Cắn Dây Và Tác Hại Của Nắng Nóng

Có một sự thật dở khóc dở cười ở Việt Nam là: Thợ sửa xe điện rất hay phải "xử lý hậu quả" do các bạn chuột gây ra. Cốp xe điện, gầm xe điện với nhiều dây điện chằng chịt, bọc nhựa ấm áp luôn là khách sạn 5 sao lý tưởng cho lũ chuột làm tổ, gặm nhấm. Xe đang đi ngon lành, sáng ra dắt xe đi làm bật khóa không lên, y như rằng mở nắp cốp ra thấy dây điện đứt lìa từng khúc, kèm theo vài hạt đậu phộng chuột ăn dở. Để phòng tránh, Smile khuyên bạn không nên để đồ ăn trong cốp, dựng xe ở nơi khô ráo, sáng sủa, hoặc treo một túi băng phiến (long não) nhỏ bên trong gầm xe để đuổi chuột.

Ngoài ra, việc để xe phơi nắng ngoài trời liên tục từ ngày này qua ngày khác sẽ làm dàn nhựa vỏ xe nhanh chóng bị bạc màu, giòn gãy. Nhiệt độ cao ngoài trời cũng làm các giắc cắm bằng nhựa bị lão hóa, dễ chảy nhựa khi có dòng điện cao chạy qua. Nếu cơ quan hoặc trường học không có mái che, hãy chịu khó sắm một tấm bạt phủ mỏng nhẹ để trùm lên chiếc xe, bảo vệ lớp sơn và hệ thống điện bên trong.

7. Tuân Thủ Lịch Trình Bảo Dưỡng "Vàng"

Cuối cùng, dù bạn có cẩn thận đến đâu, xe chạy ngoài đường chịu tác động của rung lắc cơ học thì vẫn cần bàn tay của thợ kỹ thuật. Xin nhắc lại lịch trình bảo dưỡng cực kỳ quan trọng mà Smile đã từng chia sẻ:

Tháng đầu tiên (hoặc 500km): Mang xe đi siết lại toàn bộ ốc vít trục bánh, cổ phốt, căng lại phanh sau thời gian "rô-đa".
Cứ mỗi 6 tháng: Kiểm tra bơm lốp, tra dầu mỡ vào chân chống, dây phanh, tay ga để xe không bị kẹt rỉ sét.
Sau 12 tháng (Bảo dưỡng chuyên sâu): Đây là lúc thợ bắt buộc phải tháo nắp ắc quy, dùng giấy nhám vệ sinh sạch sẽ các cọc chì bị oxi hóa, sau đó siết chặt lại từng con ốc nối bình. Đây là bí quyết cốt lõi để loại bỏ tia lửa điện, chống chảy nhựa vỏ bình và giữ dàn bình ắc quy sống thọ hơn.

Lời Kết Từ Smile

Ông bà ta có câu "Của bền tại người", điều này đúng tuyệt đối với xe điện. Một chiếc xe dù có xuất xứ từ thương hiệu lừng danh, giá đắt đỏ cỡ nào, nhưng nếu bị nhồi nhét tải trọng, dầm mưa lội nước ngập, sạc pin bất chấp giờ giấc và phớt lờ việc bảo dưỡng, thì nó cũng sẽ nhanh chóng trở thành đống sắt vụn.

Chăm sóc xe điện không hề khó, cũng không tốn kém, nó chỉ đòi hỏi ở bạn sự chú tâm và hiểu biết những kiến thức căn bản nhất. Hy vọng cẩm nang này của Smile đã cung cấp cho bạn một góc nhìn toàn cảnh, sâu sắc và thực tế nhất. Đừng ngần ngại lưu lại bài viết này, chia sẻ cho người thân, và hãy nhớ: Nếu cần hỗ trợ kiểm tra xe, đo nội trở bình, hay tư vấn bảo dưỡng hoàn toàn miễn phí, cửa hàng Smile luôn mở cửa chào đón bạn với thái độ nhiệt tình nhất!

Hãy ghé qua các cửa hàng của chúng tôi tại: