Xe Điện Đi Mùa Hè Nắng Nóng Cần Lưu Ý Gì?

Chào bạn, lại là mình đây - Smile đây.

Mấy ngày hôm nay, Sài Gòn và các tỉnh miền Nam đang bước vào những ngày nắng nóng đỉnh điểm. Nhiệt độ ngoài trời có lúc lên 39 - 40 độ C, mặt đường nhựa thì bốc lên hầm hập như cái lò bát quái. Người chạy ngoài đường còn muốn "bốc khói", thở không nổi, thì bạn nghĩ xem cái chiếc xe điện bằng sắt, bằng nhựa, ôm trong mình một đống linh kiện điện tử và ắc quy nó sẽ ra sao?

Tuần vừa rồi, tiệm mình tiếp nhận kỷ lục các ca "cấp cứu" xe điện. Xe thì chết IC giữa đường, xe thì nổ lốp, nhưng nhiều nhất vẫn là tình trạng bình ắc quy phồng rộp to như quả bóng, nứt nẻ, thậm chí chảy cả axit ra ngoài. Khách hàng mang xe đến tiệm mặt ai cũng nhăn nhó, mồ hôi nhễ nhại, có người còn quát luôn cả nhân viên: "Ủa sao xe mới mua, bình mới thay mà đi chưa được bao lâu đã hỏng thế này? Bán hàng dởm à?".

Nghe mà xót ruột, nhưng cũng buồn giùm mấy anh em thợ chưa kịp giải thích. Sự thật là, xe điện không có lỗi, lỗi đa phần nằm ở thói quen sử dụng. Mùa hè là "kẻ thù không đội trời chung" của xe điện, đặc biệt là bình ắc quy. Vậy rốt cuộc, xe điện đi mùa hè cần lưu ý gì để xe không biến thành "cục nợ" giữa đường? Hôm nay, Smile rảnh rỗi, pha ấm trà mạn ngồi phân tích cặn kẽ từ A đến Z cho anh em đại lý lẫn người dùng cuối cùng nắm rõ. Đảm bảo đọc xong bài này, bạn sẽ tiết kiệm được mớ tiền oan uổng đấy!

"Nồi Áp Suất" Mang Tên Ắc Quy & Nguyên Tắc Sống Còn Khi Sạc Điện

Bất cứ ai đi xe điện cũng muốn sở hữu một chiếc xe điện bền bình, đi 3-4 năm không phải thay. Nhưng 90% người dùng đang vô tình "giết chết" bộ ắc quy của mình mỗi ngày trong mùa hè chỉ vì một thói quen tưởng chừng vô hại: Đi nắng về cắm sạc luôn!

Mình giải thích theo kiểu bình dân học vụ thế này cho bạn dễ hiểu nhé. Bình ắc quy xe điện (kể cả pin Lithium) khi hoạt động sinh ra nhiệt rất lớn. Khi bạn chạy xe giữa trời nắng 40 độ C, cộng với nhiệt độ từ mặt đường hắt lên, nhiệt độ bên trong khối ắc quy có thể lên tới 50 - 60 độ C. Khối bình lúc này đang nóng rực, các phản ứng hóa học bên trong đang diễn ra vô cùng mãnh liệt.

Vừa về đến nhà, xe chưa kịp thở, bạn đã vội vàng rút dây cắm "phập" một cái vào ổ điện để sạc cho đầy mai đi tiếp. Chúc mừng bạn, bạn vừa tống thêm một lượng nhiệt khổng lồ vào cái "lò" đang cháy dở. Mức nhiệt vượt ngưỡng an toàn sẽ làm bốc hơi dung dịch axit bên trong, sinh ra khí làm tăng áp suất. Kết quả là vỏ bình bằng nhựa bị ép bung ra, phồng rộp lên (thợ hay gọi đùa là bình "chửa 9 tháng"). Lúc này thì thần tiên cũng không cứu được, chỉ có nước móc hầu bao ra đền bình mới. Chẳng có hãng nào bảo hành cho cái bình bị phồng do lỗi người dùng cả!

Vậy quy tắc sạc xe điện khi trời nóng là gì?

Quy tắc 45 phút: Đi ngoài đường về, tuyệt đối KHÔNG cắm sạc ngay. Hãy để xe trong bóng râm, chỗ mát mẻ có gió lùa từ 30 đến 45 phút cho ắc quy "nguội" hẳn, tỏa hết nhiệt rồi mới cắm sạc.
Sạc xong không đi ngay: Ngược lại, khi vừa rút sạc ra, bình cũng đang ấm. Hãy đợi khoảng 15 phút rồi hãy leo lên xe chạy.
Sạc ở nơi thoáng mát: Đừng bao giờ lôi xe ra giữa sân nắng chang chang để cắm điện. Cục sạc cũng cần tản nhiệt, để giữa nắng nó chập cháy IC bên trong thì lại đổ tại số.

Áp Suất Lốp - "Quả Bom Nổ Chậm" Dưới Trời 40 Độ C

Bạn có thói quen đi bơm xe là phải dặn thợ: "Bơm cho chị thật căng vào nhé, đi cho nó lướt, cho nó nhẹ xe" không? Nếu có thì bỏ ngay đi nhé, nhất là vào mùa hè!

Cái này là kiến thức vật lý cơ bản thời cấp 2: "Nóng nở ra, lạnh co lại". Không khí bên trong lốp xe cũng vậy. Khi bạn bơm bánh xe quá căng, rồi xách xe chạy băng băng trên mặt đường nhựa đường hầm hập 50-60 độ C giữa trưa hè. Nhiệt độ làm không khí trong xăm lốp giãn nở cực mạnh. Áp suất tăng vọt không có chỗ thoát, cộng thêm việc cán qua một ổ gà hay hòn đá tảng nhỏ, lốp xe của bạn sẽ "BÙM" - nổ tung giữa đường.

Bạn tưởng tượng đang chạy 40km/h mà nổ lốp trước thì chuyện gì xảy ra? Không ngã dập mặt, trầy xước chân tay thì cũng hú hồn hú vía. Mất tiền thay xăm lốp là chuyện nhỏ, mất an toàn tính mạng mới là chuyện lớn.

Lời khuyên của Smile:

Mùa hè, khi đi bơm xe, hãy dặn thợ bơm non đi một chút so với bình thường (giảm khoảng 10-15% áp suất lốp tiêu chuẩn). Việc lốp hơi mềm một chút sẽ tạo ra không gian để không khí giãn nở khi gặp nóng, giúp xe bám đường tốt hơn và êm ái hơn khi đi qua chỗ xóc.
Kiểm tra lốp thường xuyên. Lốp mòn vẹt, nứt nẻ thì thay ngay đi, đừng tiếc rẻ vài trăm nghìn mà đánh cược với tử thần.

Vỏ Nhựa Và Nước Sơn - Thử Thách "Lửa Thử Vàng"

Rất nhiều khách hàng hay than thở với mình: "Trời ơi, xe chị mua mới có nửa năm mà cái màu sơn đỏ nó bạc phếch ra thành màu cam đất, còn cái ốp nhựa gõ vào nghe lộc cộc, giòn rụm như bánh đa, va nhẹ cái là nứt vỡ".

Vâng, chào mừng bạn đến với thực trạng của xe điện giá rẻ! Việc bảo quản xe điện mùa hè chính là lúc cái sự "tiền nào của nấy" nó lộ rõ nhất.

Các hãng xe lắp ráp rẻ tiền thường dùng nhựa tái chế pha tạp chất để đúc dàn áo (vỏ xe), sau đó phun lên một lớp sơn mỏng, không có lớp phủ bóng chống tia UV. Khi phơi xe dưới cái nắng cháy da cháy thịt của mùa hè, bức xạ nhiệt và tia cực tím sẽ phá hủy cấu trúc nhựa, làm bay màu sơn siêu nhanh. Nhựa tái chế gặp nóng sẽ bị lão hóa, mất đi tính đàn hồi, trở nên giòn và cực kỳ dễ vỡ vụn.

Nhưng nếu xe của bạn dùng nhựa ABS nguyên sinh đúc dày dặn (như các dòng xe chuẩn hãng đàng hoàng), và phủ sơn công nghệ cao thì câu chuyện lại khác. Nắng nóng vẫn ảnh hưởng, nhưng nó sẽ bền bỉ hơn rất nhiều. Dù vậy, của bền tại người. Để chiếc xe luôn bóng bẩy, hãy nhớ:

Tránh để xe trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời quá lâu.
Nếu bắt buộc phải để ngoài trời, hãy sắm ngay một tấm bạt phủ xe tráng bạc cách nhiệt. Vừa bảo vệ dàn nhựa, vừa bảo vệ mặt đồng hồ điện tử (nắng chiếu trực tiếp lâu ngày sẽ làm "chết" màn hình LCD, ố vàng mặt kính).
Đừng bao giờ để yên xe phơi nắng rồi ngồi trực tiếp lên kẻo... bỏng nặng! Lớp da yên hấp thụ nhiệt cực kỳ khủng khiếp.

Góc Dành Riêng Cho Các Bạn Sinh Viên - Học Sinh

Thị phần lớn nhất của xe điện chính là lứa tuổi học sinh, sinh viên. Một chiếc xe điện đi học là người bạn đồng hành không thể thiếu. Nhưng các bãi giữ xe của trường học, trường đại học, khu trọ thường là những bãi đất trống, không có mái che. Các bạn đến trường từ 7h sáng, vứt xe ngoài sân phơi nắng đến tận 11h30 trưa mới lấy về. Đây là môi trường cực kỳ "độc hại" tàn phá xe điện.

Vậy các bạn học sinh, sinh viên cần lưu ý gì?

Đầu tư ngay một chiếc áo mưa trùm xe hoặc bạt cách nhiệt (giá chỉ vài chục nghìn trên mạng). Đến trường chịu khó tốn thêm 1 phút trùm cái xe lại. Chiếc xe mười mấy triệu còn mua được, tiếc gì vài chục nghìn mua cái bạt trùm?
Với yên xe phơi nắng, trước khi ngồi lên, hãy lấy một chiếc khăn ướt (hoặc chai nước thấm vào giẻ) lau lướt qua bề mặt yên. Nước bốc hơi sẽ kéo theo nhiệt lượng, giúp yên xe hạ nhiệt độ ngay lập tức. Đừng cố chấp leo lên ngồi, vừa hại sức khỏe vừa "chín" cả người.
Cốp xe điện mùa hè biến thành cái lò vi sóng thu nhỏ. TUYỆT ĐỐI không bỏ các vật dụng dễ cháy nổ vào cốp xe như: Bật lửa, lon nước ngọt có ga, sạc dự phòng, và đặc biệt là điện thoại thông minh. Nóng quá pin điện thoại phát nổ trong cốp là cháy rụi cả con xe đấy nhé!

Rửa Xe Mùa Hè - Tưởng Dễ Mà Sai Bét Nhè

Cuối cùng là khâu chăm sóc xe điện. Đi mùa hè đường bụi bặm, hanh khô, nhiều người có thói quen tạt nước rửa xe cho "mát xe". Việc này rất tốt, giữ xe sạch sẽ giúp các chi tiết kim loại không bị rỉ sét, động cơ tản nhiệt tốt hơn. NHƯNG, sai lầm chết người nằm ở thời điểm rửa xe.

Bạn vừa đi một quãng đường dài 20km giữa trời trưa nắng về, động cơ ở bánh sau đang nóng ran, phanh xe (thắng đĩa/thắng cơ) đang tỏa nhiệt. Bạn lập tức kéo vòi nước xịt thẳng vào bánh xe, lốc máy. "Xèo xèo...", nước bốc khói mịt mù. Bạn tưởng thế là giải nhiệt tốt?

Không! Bạn đang tự tay phá nát chiếc xe của mình. Sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột (sốc nhiệt) sẽ làm kim loại bị co ngót không đồng đều. Hậu quả là nứt lốc động cơ, vênh đĩa phanh, hỏng phớt cao su chống nước. Nước từ đó len lỏi vào bên trong lõi động cơ, làm cháy cuộn dây đồng (cuộn stator) và phá hỏng cảm biến (mắt thần). Lúc thợ tháo bánh ra, bên trong rỉ sét, nước đọng vàng khè, thì lúc đó có tiếc đứt ruột cũng đã muộn.

Cách làm đúng là: Cứ để xe nghỉ ngơi bét nhất 30 phút trong bóng râm cho nguội hẳn các chi tiết cơ khí và động cơ. Sau đó mới dùng vòi nước xịt rửa. Tuyệt đối không dùng máy xịt rửa áp lực cao xịt thẳng vào mặt đồng hồ, ổ khóa, và khu vực chứa IC điều tốc. Xe điện dẫu có chống nước tốt đến mấy thì cũng không được thiết kế để chịu áp lực nước xịt cực mạnh đâm thẳng vào các linh kiện điện tử.

Tóm Lại

Sử dụng xe điện mùa hè cũng giống như chăm sóc người ốm vậy, cần sự tinh tế và một chút hiểu biết. Đừng phó mặc chiếc xe cho thời tiết, rồi đến lúc nó hỏng lại đổ tại số, đổ tại hãng, đổ tại thợ.

Tổng kết lại, để mùa hè này xe không "nằm đường", hãy nhớ kỹ 5 câu thần chú của Smile: "Sạc lúc nguội - Bơm vừa tới - Tránh phơi nắng - Cốp để không - Rửa lúc mát". Chú ý được 5 điều cơ bản này, chiếc xe của bạn sẽ luôn bền bỉ, trâu bò, phục vụ bạn êm ái suốt cả những ngày hè đổ lửa.

Và dĩ nhiên, ngoài việc sử dụng đúng cách, ngay từ đầu hãy là người tiêu dùng thông thái: Chọn mua những mẫu xe điện có nguồn gốc rõ ràng, dùng nhựa ABS nguyên sinh chịu nhiệt, và đặc biệt là dàn ắc quy chính hãng bảo hành dài hạn. Hẹn gặp lại mọi người!